Grachtenpanden, herenhuizen, boerderijen, oude pastorieën: in een monument is het plafond vaak een deel van het verhaal van het huis. Stucwerk met lijsten, een middenrozet, soms een beschilderd plafond of balken met sporen van een vroeger gebruik. Wie daar woont, wil warmte zonder dat het karakter verdwijnt.
Het goede nieuws is dat juist plafonds in oude panden vaak een holte hebben. De balklaag erboven biedt ruimte voor isolatie die u niet ziet. De kunst is om die ruimte te vullen zonder het plafond eronder te beschadigen.
Vergunning: eerst navragen
Voor een rijksmonument geldt dat voor veranderingen die het monument raken een omgevingsvergunning nodig is, ook als het binnen gebeurt. Het vullen van een holte met cellulose is een kleine ingreep, maar het boren in historisch stucwerk is het niet altijd. Bij een gemeentelijk monument hangt het af van de regels van de gemeente; soms is alleen de buitenkant beschermd, soms ook delen van het interieur.
Vraag het daarom vooraf na bij de gemeente, en doe dat voordat u bestelt. Met foto's van het plafond en een korte omschrijving van de methode kan de gemeente meestal snel zeggen of en welke vergunning nodig is. Wij leveren die omschrijving aan als u erom vraagt.
Waarom inblazen vaak het beste past
Bij inblazen blijft het plafond hangen. De isolatie gaat in de holte erboven, er gaat geen hoogte verloren en zichtbaar blijven alleen de dichtgezette boorgaten. Bij een plafond met ornamenten kiezen we de plek van die gaten zo dat het stucwerk heel blijft: tussen de lijsten, buiten de rozet, en waar het kan vanaf een vak verderop.
Andere methoden veranderen het plafond: zeil en rachels vervangt het, PIR-platen komen eronder te hangen. In een monument is dat zelden de bedoeling, tenzij het plafond al verloren is.
Het historische stucwerk
Oud stucwerk op riet of op latten is kwetsbaar. Losse plekken, scheuren en oude reparaties verzwakken het. We kijken eerst of het plafond stevig vastzit. Is dat niet zo, dan is herstel door een restauratiestukadoor de eerste stap, en isoleren de tweede. Inblazen in een plafond dat loszit, doen we niet.
Is het plafond beschilderd of heeft het een bijzondere afwerking, dan bespreken we vooraf hoe de boorgaten worden hersteld. Een herstel dat u nergens meer ziet, kunnen we bij een historische afwerking niet beloven.
Vocht en een oud huis
Monumenten zijn gebouwd met materialen die vocht kunnen opnemen en weer afgeven: kalk, hout, baksteen. Cellulose past daarbij, omdat het ook vocht kan bufferen. Wat we niet doen, is een oud huis dicht maken zonder te letten op ventilatie. Isoleren maakt een huis dichter; zorg dus dat er genoeg verse lucht binnenkomt.